Laptop bị vô nước thì việc quan trọng nhất là cắt điện ngay: giữ nút nguồn để tắt máy, rút sạc, rồi úp ngược máy thành hình chữ V để nước chảy ra. Không bật lại để thử, không dùng máy sấy nóng. Kể cả khi máy vẫn chạy bình thường, nước còn đọng bên trong có thể ăn mòn bo mạch sau vài ngày, nên cần mở máy kiểm tra và vệ sinh sớm. Càng sớm thì khả năng cứu càng cao.
| Loại chất lỏng | Mức nguy hiểm | Việc làm trước | Khi nào ra tiệm |
|---|---|---|---|
| Vài giọt nước lọc trên mặt phím | Thấp | Tắt máy, lau, úp chữ V | Nếu phím bắt đầu liệt, loạn |
| Cả ly nước lọc | Trung bình | Tắt máy ngay, úp chữ V | Trong 1 đến 2 ngày |
| Cà phê, trà sữa, nước ngọt, bia | Cao, có đường và axit | Tắt máy ngay | Càng sớm càng tốt |
| Nước mưa, nước biển, nước lũ | Rất cao | Tắt máy, không bật lại | Ngay |
| Máy không lên nguồn sau khi vào nước | Có thể chập | Không cắm sạc thử | Ngay |
7 việc cần làm ngay
- Tắt máy. Giữ nút nguồn khoảng 10 giây đến khi máy tắt hẳn. Không cần chờ Shut down từ Windows.
- Rút sạc và mọi thiết bị cắm vào máy.
- Tháo pin nếu máy có pin rời. Nếu pin nằm trong, bỏ qua bước này, đừng cố mở máy lúc máy còn ướt nếu bạn không quen.
- Lau nước trên mặt máy bằng khăn khô hoặc giấy thấm. Thấm, không chà xát.
- Úp ngược máy thành hình chữ V trên khăn, bàn phím úp xuống, để nước bên trong chảy ra theo mặt phím.
- Để máy ở nơi thoáng có quạt mát. Không dùng máy sấy tóc nóng, không phơi nắng, không bỏ vào lò.
- Mang ra tiệm để mở máy kiểm tra, đặc biệt với chất lỏng có đường hoặc nước mưa.
Những việc không nên làm
- Bật máy thử "xem còn sống không". Điện đi qua mạch còn ướt dễ gây chập, cháy linh kiện.
- Cắm sạc khi máy không lên nguồn.
- Dùng máy sấy tóc nóng. Nhiệt cao làm cong linh kiện nhựa, và gió thổi nước đi sâu vào trong.
- Vùi vào gạo. Gạo không hút được nước đọng trong khe kín của bo mạch, còn để lại bụi và hạt vụn. Để thoáng gió hiệu quả hơn.
- Lắc mạnh máy để nước tràn sang vùng khác.
Vì sao máy vẫn chạy mà vẫn cần mang đi
Nước lọc tinh khiết dẫn điện kém. Nhưng nước sinh hoạt, nước mưa, cà phê, nước ngọt đều có khoáng chất, đường, axit. Khi đọng lại trên bo mạch có điện, chúng tạo phản ứng ăn mòn: chân linh kiện, đường mạch bị oxy hoá, sinh lớp xanh trắng. Quá trình này diễn ra từ vài ngày đến vài tuần. Máy đang chạy bình thường có thể đột ngột loạn phím, mất nguồn sau đó.
Chất lỏng có đường như cà phê, trà sữa, nước ngọt còn để lại lớp dính trong bàn phím, làm phím kẹt, liệt, dù máy không hỏng nặng.
Ở tiệm, thợ sẽ làm gì
- Tháo máy, ngắt pin.
- Kiểm tra các vùng bị ướt trên bo mạch, bàn phím, loa, màn hình.
- Vệ sinh bo mạch bằng dung dịch chuyên dụng (thường là cồn isopropyl nồng độ cao) và máy rửa sóng siêu âm nếu cần.
- Sấy khô ở nhiệt độ kiểm soát.
- Thay linh kiện đã chập nếu có (IC nguồn, cầu chì, tụ).
- Thay bàn phím nếu phím bị ăn mòn hoặc dính.
Khi nào gần như chắc phải sửa
- Máy tắt ngang ngay khi bị đổ nước, bấm nguồn không lên.
- Đèn sạc không sáng khi cắm sạc.
- Màn hình không hiện, hoặc hiện sọc sau khi vào nước.
- Bàn phím liệt nhiều phím, tự gõ ký tự.
- Có mùi khét.
Máy còn bảo hành thì sao
Hầu hết bảo hành tiêu chuẩn của hãng laptop không bao gồm hư hỏng do chất lỏng. Một số gói bảo hành mở rộng có tính năng bảo vệ tai nạn (như Dell Premium Support Plus, Lenovo Accidental Damage Protection, HP Care Pack có Accidental Damage Protection) thì có thể được sửa. Kiểm tra gói bảo hành của máy trên trang hỗ trợ của hãng trước khi mang ra tiệm ngoài, vì tiệm ngoài mở máy có thể làm mất quyền bảo hành.
Chi phí tham khảo
Vệ sinh máy vào nước khi chưa chập thường không quá đắt. Thay bàn phím tuỳ model. Nếu phải sửa bo mạch hoặc thay màn hình, chi phí tăng mạnh. Đây là mức tham khảo phổ biến, mỗi tiệm và mỗi model khác nhau, hỏi báo giá sau khi thợ kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Laptop bị dính nước có sao không?
Vài giọt nước lọc trên mặt phím, lau ngay thì thường không sao. Nếu nước chảy vào khe phím hoặc là chất lỏng có đường, có nguy cơ ăn mòn và chập mạch, nên tắt máy và mang kiểm tra.
Laptop bị vô nước có sửa được không?
Đa số sửa được nếu tắt máy kịp thời và mang đi vệ sinh sớm. Máy để lâu ngày, bị ăn mòn nặng hoặc bị chập khi cố bật thử thì chi phí sửa cao và đôi khi không đáng sửa.
Laptop bị đổ nước vào bàn phím không lên nguồn thì làm sao?
Không cắm sạc thử và không bấm nguồn liên tục. Để máy úp chữ V, mang ra tiệm càng sớm càng tốt. Máy không lên nguồn thường là mạch nguồn hoặc cầu chì đã chập, cần thợ kiểm tra.
Laptop bị dính nước mưa có nguy hiểm hơn nước lọc không?
Có. Nước mưa có bụi bẩn và chất hoà tan, dẫn điện và gây ăn mòn tốt hơn nước lọc. Xử lý như vào nước và mang đi vệ sinh sớm.